Cây đinh lăng

Đinh lăng có tác dụng gì? cách dùng trị bệnh và lưu ý

Cây đinh lăng thường được ví như “nhân sâm của người nghèo”. Đây là một loại thuốc quý, chữa được rất nhiều loại bệnh khác nhau và được lưu truyền hết từ đời này đến đời sau. 

Cây đinh lăng là loại cây có rất nhiều tác dụng, tuy nhiên không phải người nào cũng biết hết các công dụng dược lý của nó. Mọi bộ phận của cây đinh lăng đều có những công dụng thần thánh. Từ rễ, thân và lá đinh lăng đều có thể được sử dụng làm thuốc chữa một số bệnh. 

Tuy nhiên, đinh lăng cũng giống như những loại thảo dược khác, bạn cũng không nên sử dụng quá nhiều nếu không muốn bị phản tác dụng nhé. 

1. Tìm hiểu thông tin cơ bản về cây đinh lăng

Công dụng chính của cây đinh lăng là tăng cường sức khỏe cũng như bồi bổ trí lực và thể lực. Nhân sâm của người Việt là cách nói ví của Hải Thượng Lãn Ông về cây đinh lăng. Nó có công dụng không khác gì Sâm Ngọc Linh cũng như loại nhân sâm Hàn Quốc.

Cây đinh lăng được sử dụng để làm thuốc hay làm cây cảnh, hoặc cũng có thể sử dụng làm rau dùng để ăn sống kèm cùng với một số món ăn khác. 

Cây đinh lăng có tác dụng gì?
Cây đinh lăng có tác dụng gì?

Sâm nam dương hoặc gỏi cá là tên gọi thường khác của cây đinh lăng. Tại Trung Quốc, cây đinh lăng còn được người ta thường gọi là cây “Vũ diệp nam dương sâm”. Được gọi bởi tên này cũng vì nó mang đặc điểm có những lá cây xòe rũ như lông chim.

Đặc điểm hình thái

Cây đinh lăng là một loài cây mang đặc điểm không có gai, nó là loại cây họ gỗ, cây có chiều cao khoảng từ 0.8 đến 1.5m. Điểm đặc biệt là ở là cây đinh lăng có một mùi thơm rất đặc biệt. Mỗi chiếc lá của cây này được xẻ làm 3 lần, mỗi mép lá đều có những răng cưa không đều, khoảng từ 20cm đến 40cm là chiều dài của lá.

Cây đinh lăng cho ra hoa vào khoảng từ tháng 4 đến tháng 7. Những hoa nở ra mọc thành cụm. Với mỗi cụm hoa lại có nhiều tán, mỗi một tán hoa gồm có rất nhiều những hoa nhỏ mang 5 cánh có màu trắng xám, dài khoảng 2mm. Nhụy của hoa đinh lăng rất mảng và ngắn.

Đinh lăng cho ra loại quả thuộc loại quả hạch. Những quả này có hình tựa trứng, mang màu trắng bạc, có độ dày khoảng 1mm và chiều dài khoảng từ 3 đến 4mm. Loại quả này có đặc điểm khá đặc biệt khác là có vòi.

Phân bổ

Đinh lăng là loại cây mọc và phát triển rất tốt ở nơi có đất cao ráo và có độ ẩm thích hợp vừa phải. Cây có một khả năng khá tốt đó là có thể tái sinh bằng phương pháp giâm cành xuống dưới đất. Cây này thường được người ta cắt thành những đoạn ngắn dài khoảng 20cm sau đó cắm nó xuống đất.

Cây đinh lăng là một loại cây có khả năng sống rất bền, khá lâu năm. Nó có khả năng chịu được hạn, tuy nhiên nó lại không chịu được hiện tượng úng hạn. Khoảng nhiệt độ thích hợp nhất để cây sinh trưởng và phát triển là từ 22 đến 23 độ C.

Bởi vì là mội loại cây với đặc tính ưa thích ánh sáng cũng như độ ẩm nên cây rất thích hợp sinh sống ở nơi có khí hậu nhiệt đới với 2 mùa rõ rệt. Chính vì vậy, loại cây này rất thích hợp được trồng ở nơi các tỉnh miền núi phía Bắc. Tuy nhiên ta cũng không khó khăn khi bắt gặp loại cây đinh lăng ở các tỉnh như Đông Nam Bộ, Tây Nguyên hay Đắk Lắk hoặc Đồng Nai.

Có nên sử dụng đinh lăng trị bệnh
Có nên sử dụng đinh lăng trị bệnh

Thu hái và chế biến

Xét tổng thể toàn bộ các bộ phận trên cây đinh lăng thì bộ phận nào cũng có thể sử dụng được: rễ, cành, lá hay hoa,…Tuy nhiên được sử dụng nhiều hơn cả khi chế biến các loại thuốc chữa bệnh thì người ta sử dụng rễ cây đinh lăng.

Lá đinh lăng

Lá cây đinh lăng bạn có thể thu hoạch quanh năm. Tuy nhiên tốt nhất là nên sử dụng lá cây đinh lăng khi loại cây này có độ tuổi từ 3 năm trở lên. Bởi khi ấy, lá đinh lăng sẽ đem lại công dụng vượt trội hơn cả.

Bạn có thể sử dụng lá cây đinh lăng dưới dạng tươi, dùng để sắc và sử dụng nước để uống. Ngoài ra nhiều người cũng sử dụng lá đinh lăng để làm nước tắm hay giã nát lá để đắp lên vùng bị thương,… tuy nhiên bạn cũng có thể sử dụng lá đinh lăng dưới dạng khô. Ở dạng khô bạn có thể sử dụng làm gối hay lót giường nằm bởi nó có tác dụng trị mất ngủ rất tốt cũng như chứng co giật ở trẻ,…

Hoa

Để dùng hoa làm thuốc, thường thu hoạch hoa từ khoảng tháng 4 đến tầm tháng 7 khi mà hoa còn nụ là tốt nhất. Sau đó bạn đem hoa ra phơi và rồi sử dụng để ngâm rượu. Với hoa tươi bạn cũng có thể sử dụng để ngâm rượu nhưng để có công dụng mạnh và tốt nhất thì nên sử dụng hoa khô. 

Công dụng của đinh lăng
Công dụng của đinh lăng

Phần rễ

Người ta thường thu hoạch phần rễ của cây đinh lăng khi loại cây này được trồng từ 3 năm trở lên, vào khoảng mùa thu hoặc mùa đông. Với khoảng này, rễ cây đinh lăng sẽ mềm và có tính dược chữa bệnh rất tốt. Khi thu hoạch rễ cây đinh lăng, nếu rễ cây nhỏ thì bạn có thể thu hoạch cả củ, còn nếu rễ to thì bạn chỉ nên thu hoạch vỏ của rễ. 

Tiếp theo đó bạn đem rễ đinh lăng rửa bằng nước sạch rồi thái nhỏ và phơi khô. Khi sử dụng bạn có thể dùng nó ngâm rượu hay cũng có thể để nguyên dùng làm thuốc. Người ta cũng có thể sao vàng rễ đinh lăng sau đó thường dùng nó để tẩm cùng với rượu gừng cũng như mật ong, việc này giúp tăng hiệu quả khi trị bệnh.

2. Có mấy loại đinh lăng? Hướng dẫn phân loại

Đinh lăng là loài cây rất phong phú về giống loài. Đến hiện tại theo như được biết thì ở khu vực Madagascar có bao gồm tất cả là 150 loại đinh lăng. Còn ở Việt Nam thì chỉ có 7 loại cây này. Mặc dù vậy thì cây đinh lăng cũng chỉ có duy nhất 1 loại được sử dụng làm thuốc.

Loại đinh lăng lá nhỏ

Loại cây đinh lăng lá nhỏ là loại cây phổ biến nhất ở Việt Nam hiện nay. Sâm nam dương hay gỏi cá hoặc đinh lăng nếp là các tên khác thường được sử dụng ngoài cái tên đinh lăng. Cây này có hoa mang màu trắng xám lá và có hình lông chim. Chiều cao của nó có thể lên đến 2m khi được người trồng chăm sóc trong một điều kiện môi trường thuận lợi, thích hợp. 

Loại cây này là loại câu thường được sử dụng để làm thuốc trong Đông y. Ngoài ra nó cũng được sử dụng để làm cảnh hay chế biến món ăn, với nổi bật nhất là món gỏi cả, có lẽ cũng vì lẽ đó mà nó có tên gọi khác là cây gỏi cá. Không chỉ vậy, nó còn có thể sử dụng làm gối hay ngâm rượu hoặc nấu nước tắm…

Loại đinh lăng lá to

Đinh lăng lá lớn hay đinh lăng tẻ hoặc đinh lăng ráng cũng là những tên gọi khác của loại cây đinh lăng lá to này. Cũng như tên gọi, loại cây này có lá to, nó dày gấp nhiều lần so với loại cây đinh lăng lá nhỏ ở trên. Tuy nhiên loại cây này là loại cây khá hiếm gặp. 

Loại đinh lăng lá bạc

Đinh lăng trổ hay đinh lăng viền bạc là những tên gọi khác của loại cây này ngoài cái tên đinh lăng lá bạc. Cây này mang đặc điểm hình dáng lá đẹp với những chiếc lá xanh và bên ngoài có viền. Đây chính là loại cây thường được người ta sử dụng làm loại cây cảnh bonsai.

Với các loại đinh lăng thì đinh lăng lá nhỏ chính là loại tốt nhất. Cũng vì bởi trong nó có chứa rất nhiều chất saponin dinh dưỡng như nhân sâm, có tác dụng rất tốt trong việc bồi bổ sức khỏe và tăng cường thể lực.

3. Sự thật tác dụng của rễ đinh lăng? Rễ đinh lăng có công dụng gì?

Xé về độ nổi tiếng thì trước đây loài cây đinh lăng được rất ít người biết đến, không giống như bây giờ rất phổ biến trên thị trường cũng như cuộc sống hằng ngày. Tầm khoảng 40 đến 50 năm trở lại đây nó phổ biến, khi nhiều nhà nghiên cứu đã bắt đầu chú ý tới những loại cây có cùng họ với loại cây nhân sâm ví dụ như cây đinh lăng hay cây tam thất hoặc ngũ gia bì,…

Những loại cây mà có cùng họ với cây nhân sâm có tác dụng bồi bổ cơ thể cũng như tăng sinh lực. Chính vì vậy mà cây đinh lăng cũng đã nổi tiếng như là một bài thuốc quý và được lưu truyền sử dụng đến ngày nay.

Rễ đinh lăng có tác dụng tốt nhất, nó chứa nhiều các saponin cũng tương tự như loại cây nhân sâm và cũng mang công dụng gần giống như nhân sâm.

Còn xét về lá đinh lăng thì khi ngày xưa nó thường được người ta sử dụng để làm nước uống dành cho những đô vật mỗi lúc trước khi ra thi đấu, bởi nó giúp tăng cường sự dẻo dai, giúp các đấu sĩ thi đấu tốt và bền bỉ hơn. 

Giúp cho việc tăng sức chịu đựng với các nhà du hành vũ trụ thì người ta thường sử dụng dịch chiết xuất từ rễ của cây đinh lăng. Đặc biệt là nó giúp tăng cường thể lực rất tốt trong tư thế tĩnh đầu dốc ngược của những nhà du hành vũ trụ. Công dụng đặc biệt này của đinh lăng còn được người ta cho rằng là hiệu quả tốt hơn so với loại Sâm Triều Tiên.

Các nhà nghiên cứu đã cho những bộ đội sử dụng bột của rễ đinh lăng khi các anh bộ đội tập luyện hành quân. Kết quả đáng mong đợi là nó giúp làm tăng đáng kể sức khả năng chịu đựng cũng như thể lực cường tráng và giúp họ dẻo dai hơn.

4. Lá đinh lăng có tác dụng gì? Có nên sử dụng lá đinh lăng thường xuyên?

Đinh lăng là loại cây có rất nhiều công dụng, lá của cây cũng có nhiều tác dụng tốt không thể không nhắc đến. Lá của đinh lăng có công dụng rất tốt đối với sức khỏe, đồng thời nó cũng được ứng dụng vào nhiều trong lĩnh vực như y học hay trong lĩnh vực làm đẹp. 

Mặc dù vậy, bạn cũng không nên sử dụng uống nước lá đinh lăng một cách thường xuyên hay dùng thay cho nước lọc trong hằng ngày bởi nó sẽ mang đến những tác dụng phụ mà không hề tốt cho sức khỏe của chúng ta chút nào đâu.

Trong loại cây đinh lăng có rất chứa nhiều Saponin, đây là loại chất có tác dụng gây đen hiện tượng bị tiêu chảy hay buồn nôn, phá huyết hoặc làm vỡ hồng cầu. Đối với bất kỳ thứ gì khi sử dụng với liều lượng cao hay quá mức đều đem lại kết quả ngoài ý muốn. Cây đinh lăng cũng không ngoại lệ. 

Khi bạn sử dụng cây đinh lăng với liều cao thì sẽ xảy ra hiện tượng bị nôn mửa hay mệt mỏi và tiêu chảy. Chính vì vậy, bạn tuyệt đối không được sử dụng đinh lăng quá liều so với quy định cũng như chỉ nên sử dụng nó trong một khoảng thời gian nhất định.

Khi bạn cảm nhận thấy tình trạng bệnh đã được cải thiện thì tốt nhất là nên ngừng sử dụng.

Khi bạn sử dụng dùng nước lá của đinh lăng để làm thành những bài thuốc hay các món ăn, tốt nhất chỉ nên chọn và sử dụng những cây đinh lăng khoảng từ 3 đến 5 tuổi. Bởi vì khi này cây đinh lăng mới thực sự mang dược tính chữa bệnh.

5. Sử dụng cây đinh lăng làm đẹp như thế nào?

Không chỉ có nhiều tác dụng trong lĩnh vực y học, cây đinh lăng cũng được các chị em vô cùng ưa chuộng bởi công dụng làm đẹp của nó. Bây giờ chúng ta cùng khám phá xem cây đinh lăng có tác dụng trong lĩnh vực làm đẹp của các chị em phụ nữ như thế nào nhé. 

5.1 Bài thuốc làm trắng da

Chắc chắn chị em phụ nữ ai ai cũng muốn mình được sở hữu một làn da trắng sáng mịn màng đúng không nào. Hãy để mắt tới “ẻm” đinh lăng nhé, bởi “ẻm” có công dụng rất tốt trong việc giúp các bạn có là da trắng sáng đấy. 

Sử dụng đinh lăng để làm trắng da là một phương pháp được rất nhiều người tin dùng bởi đây là phương pháp an toàn, tự nhiên và có hiệu quả tốt. Lá của đinh lăng mang nhiều chất axit amin ví dụ như methionin hay xystein, alacoid và glucoid. Đặc biệt hơn là những chất vitamin B có trong nó có công dụng hiệu quả tới quá trình dưỡng trắng làn da.

Chuẩn bị

Để có một làn da khỏe mạnh, trắng sáng và mịn màng khi sử dụng cây đinh lăng thì trước hết chúng ta hãy cùng tìm hiểu các nguyên liệu cần có cho bài làm đẹp này nhé. Bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu sau: lá đinh lăng cùng với lá mây đồng thời cần sử dụng thêm cả quả chanh và sả nữa. 

Các bước làm

Trước hết, bạn phải rửa thật sạch các nguyên liệu kể trên. Tiếp đó bạn cho các nguyên liệu lá đinh lăng, lá mây cũng như sả vào nồi, đổ lượng nước vừa đủ vào nồi và đun sôi hỗn hợp này trong khoảng từ 5 đến 10 phút. 

Sau khi đun sôi xong, bạn đợi cho phần nước này nguội một chút rồi bắt đầu tiến hành lọc bỏ phần lá, chỉ lấy phần nước. Tiếp theo bạn cho phần nước vào bồn tắm và vắt chanh vào hỗn hợp này. 

Bước tiếp theo chính là bước mong đợi nhất. Bạn chỉ cần ngâm mình vào nước và thỏa sức thư giãn. Nó vừa giúp thư giãn cũng như giúp xả stress rất tốt đấy. Ngoài ra bạn cũng có thể sử dụng khăn xô để lau toàn thân bằng nước lá của đinh lăng. Nó cũng rất có ích trong việc chăm sóc da.

Ngoài những cách trên, bạn cũng có thể sử dụng nước lá đinh lăng để xông hơi cho mặt. Nó có tác dụng rất tốt cho việc trắng da mặt. Một lưu ý cho bạn là trước khi xông hơi da mặt, bạn cần phải rửa mặt thật sạch và làm thông thoáng các lỗ chân lông. 

Việc này có tác dụng tránh tích tụ các chất bẩn ở mặt mà vẫn xông hơi, sẽ không có được tác dụng hiệu quả. Tiếp theo đó, bạn đun nước lá đinh lăng cùng với các nguyên liệu khác rồi tiến hành xông hơi da mặt trong khoảng từ 5 đến 10 phút.

Lưu ý

Nếu bạn sử dụng đun lá đinh lăng kết hợp cả ngâm mình cùng với xông hơi sẽ đem đến cho bạn hiệu quả làm trắng rất tốt đấy nhé. Đồng thời nó có tác dụng góp phần giúp đẩy lùi những hắc tố melanin và giúp tái tạo collagen cũng như làm cho làn da hồng hào và khỏe mạnh hơn.

Bạn nên sử dụng phương pháp này mỗi tuần nhé. Với mỗi tuần, bạn nên sử dụng phương pháp này khoảng từ 2 đến 3 lần cùng với đó là nên kết hợp giữa việc tắm nước lá với xông hơi.

5.2 Bài thuốc trị mụn

Về tác dụng làm đẹp, ngoài công dụng giúp trắng da, đinh lăng còn có tác dụng trong việc trị mụn nữa đấy nhé. Những bạn nào đang gặp các vấn đề về mụn thì đừng lo lắng nhé, đã có đinh lăng cứu tinh bạn đây rồi.

Trước tiên, bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu sau: lá đinh lăng rửa sạch và một chút muối. Bạn sử dụng lá đinh lăng giã nhuyễn cùng với chút muối đã chuẩn bị. Sau đó bạn tiến hành sử dụng đắp hỗn hợp này vào vùng da mà bạn bị mụn. Khi đã thấy lá được đắp khô lại, bạn hãy rửa lại bằng nước sạch nhé. 

Với phương pháp này, bạn nên sử dụng mỗi ngày vào những buổi tối trước khi đi ngủ. Khi áp dụng cách này, bạn cần kiên trì tầm 2 tuần là có thể thấy rõ tác dụng của nó rồi. Da bạn sẽ cải thiện đáng kể, các nốt mụn giảm dần cũng như làn da sẽ trắng hồng khỏe mạnh trở lại. 

Không chỉ có các công dụng trên, lá đinh lăng còn rất có ích đối với nhiều người phải làm việc trí óc. Nó có tác dụng giúp bạn tăng cường trí nhớ và an thần. Đồng thời còn có thể trị các bệnh về suy nhược thần kinh hay rối loạn tiền đình, cùng với đó là các bệnh về thận hay sỏi thận,…Nó có tác dụng tương tự như củ đinh lăng.

6. Lời kết

Như vậy là chúng ta đã tìm hiểu xong về cây đinh lăng rồi đấy. Như những thông tin đã tìm hiểu ở trên, đinh lăng là loại cây rất hữu ích đối với cuộc sống con người.

Ngoài tác dụng về y học nó còn có tác dụng làm đẹp cũng như trong ẩm thực nữa. Mong rằng với nhiều thông tin hữu ích này, bạn có thêm hiểu biết về loại dược liệu mệnh danh “sâm của người nghèo” cũng như biết cách dùng sao cho đúng.

Viết một bình luận